Sprzedaż poza lokalem i na odległość

Sprzedaż poza lokalem i na odległośćPrzy sprzedaży poza lokalem i na odległość przedsiębiorca ma liczne obowiązki informacyjne – zarówno przed zawarciem umowy, jak i na późniejszym etapie. Szczegółowe obowiązki sprzedawców i uprawnienia konsumentów nie dotyczą kontraktów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa, których wartość nie przekracza 50 zł. Konsument jest szczególnie chroniony, gdy zawiera umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, czego wyraz stanowi prawo do jasnej i zrozumiałej informacji o jej warunkach.




Ważne!

Wymogi i uprawnienia stron umowy (np. możliwość odstąpienia) związane z jej zawarciem poza lokalem przedsiębiorstwa (np. podczas pokazu w hotelu) nie znajdują zastosowania w przypadku umów, w których kwota do zapłaty nie przekracza 50 zł.




Warto pamiętać!

Powyższy limit nie dotyczy umów zawartych na odległość!

Obowiązki informacyjne

Przedsiębiorca zawierający umowę z konsumentem poza swoim lokalem lub na odległość zobowiązany jest – najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową – poinformować go w sposób jasny i zrozumiały w szczególności o:

  1. głównych cechach świadczenia, z uwzględnieniem jego przedmiotu i sposobu porozumiewania się z konsumentem (np. telefonicznie, mailowo);
  2. swoich danych identyfikujących, w szczególności o firmie i numerze, pod którym została ona zarejestrowana (KRS lub NIP);
  3. adresie przedsiębiorstwa (istotnym w razie sporu sądowego), adresie poczty elektronicznej i numerach telefonu lub faksu (jeżeli są dostępne), dzięki którym konsument może szybko i efektywnie kontaktować się z przedsiębiorcą;
  4. adresie, pod którym konsument może składać reklamacje, jeżeli różni się on od adresu prowadzonej działalności;
  5. łącznej cenie lub wynagrodzeniu za świadczenie wraz z podatkami, a gdy charakter przedmiotu świadczenia nie pozwala na wcześniejsze obliczenie ich wysokości – o sposobie, w jaki będą one obliczane, jak również o istnieniu opłat dodatkowych (np. kosztów dostawy) oraz ich wysokości lub obowiązku ich uiszczenia (jeżeli nie jest znana wysokość);
  6. kosztach korzystania ze środka porozumiewania się na odległość (np. telefonu) w celu zawarcia umowy, jeśli są one wyższe od zwykle stosowanych w przypadku tego środka porozumiewania się – np. w razie zawarcia umowy przez telefon z inicjatywy konsumenta;
  7. sposobie i terminie zapłaty;
  8. sposobie i terminie spełnienia świadczenia i stosowanej przez przedsiębiorcę procedurze rozpatrywania reklamacji;
  9. sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy, a także wzorze formularza odstąpienia od umowy;
  10. kosztach zwrotu towaru w przypadku odstąpienia od umowy, które ponosi konsument; w odniesieniu do umów zawieranych na odległość – o kosztach zwrotu rzeczy, jeżeli ze względu na swój charakter produkt nie może zostać w zwykłym trybie odesłany pocztą;
  11. obowiązku zapłaty przez konsumenta uzasadnionych kosztów poniesionych przez przedsiębiorcę, jeżeli kupujący odstąpi od umowy po zgłoszeniu rozpoczęcia świadczenia usługi, a przed upływem terminu na odstąpienie od umowy;
  12. przypadkach, w których konsument traci prawo do odstąpienia od umowy;
  13. obowiązku przedsiębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad;
  14. istnieniu a także treści gwarancji i usług posprzedażnych oraz sposobie ich realizacji;
  15. kodeksie dobrych praktyk, jeżeli zobowiązał się go przestrzegać, i sposobie zapoznania się z nim;
  16. czasie trwania umowy lub sposobie i przesłankach jej wypowiedzenia – jeżeli umowa jest zawarta na czas nieokreślony lub jeżeli ma ulegać automatycznemu przedłużeniu;
  17. minimalnym czasie trwania zobowiązań konsumenta wynikających z umowy – np. umowy polisolokat, w których określono minimalny czas, przez jaki należy płacić składki i nie można odstąpić od umowy;
  18. wysokości i sposobie złożenia kaucji lub innych gwarancji finansowych, których konsument jest zobowiązany udzielić na żądanie przedsiębiorcy;
  19. funkcjonalności treści cyfrowych i technicznych środkach ich ochrony;
  20. mających znaczenie interoperacyjnościach treści cyfrowych ze sprzętem komputerowym i oprogramowaniem, o których przedsiębiorca wie lub powinien wiedzieć;
  21. możliwości skorzystania z pozasądowych sposobów rozpatrywania reklamacji i dochodzenia roszczeń oraz zasadach dostępu do tych procedur.




Podstawa prawna – art. 12 ustawy o prawach konsumenta

Sposób przekazania informacji

W przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa (np. podczas pokazu w hotelu) przedsiębiorca musi udzielić wszystkich obowiązkowych informacji na papierze lub, jeżeli konsument wyrazi na to zgodę, na innym trwałym nośnikuw sposób czytelny i za pomocą prostego języka.


Ważne! Sprzedający powinien przekazać konsumentowi dokument umowy lub potwierdzenie jej zawarcia na papierze lub – za zgodą kupującego – na innym trwałym nośniku.

Jeśli umowa jest zawierana na odległość, przedsiębiorca musi udzielić tych informacji w sposób odpowiadający rodzajowi użytego środka porozumiewania się, np. w przypadku transakcji internetowych wszystkie dane mogą być udostępnione na stronie WWW.




Ważne! Potwierdzenie zawarcia umowy powinno zostać przekazane na trwałym nośniku w rozsądnym czasie, najpóźniej w chwili dostarczenia towaru lub rozpoczęcia świadczenia usługi.




Podstawa prawna – 14, 15 ust. 1, art. 21 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta

Umowy zawierane przez telefon

Jeżeli przedsiębiorca kontaktuje się z konsumentem przez telefon w celu zawarcia umowy na odległość, ma obowiązek poinformować o celu rozmowy przed jej rozpoczęciem oraz podać swoje dane identyfikujące lub osoby, w imieniu której telefonuje.

Ponadto sprzedawca zobowiązany jest potwierdzić treść proponowanej umowy na papierze lub innym trwałym nośniku. Umowę uważa się za zawartą, jeżeli konsument po otrzymaniu treści umowy wyrazi na nią zgodę na papierze lub innym trwałym nośniku i przekaże ją przedsiębiorcy.




Ważne! Nie jest możliwe zawarcie umowy wyłącznie na podstawie zgody wyrażonej przez konsumenta w czasie rozmowy telefonicznej ze sprzedawcą – inicjatorem transakcji.

Przykład
Przedstawiciel spółki energetycznej X dzwoni do pana Włodzimierza z propozycją przejścia do innego operatora. W tym celu podczas rozmowy telefonicznej przedstawia nowe warunki umowy. Po zakończeniu połączenia przesyła treść proponowanej umowy na pozyskany w trakcie rozmowy adres mailowy pana Włodzimierza. Jeżeli konsument zapozna się z otrzymanymi materiałami i uzna, że oferta jest warta uwagi, przesyła – również za pomocą poczty elektronicznej – zgodę na zawarcie umowy na proponowanych warunkach. Dopiero od tego momentu umowę można uznać za skutecznie zawartą.
Należy również pamiętać, że przedsiębiorca musi uzyskać zgodę konsumenta na przedstawienie oferty handlowej przez telefon. Przedstawiciel firmy powinien więc na początku rozmowy powiedzieć, iż dzwoni w celu zaprezentowania oferty, i zapytać, czy potencjalny klient się na to zgadza.




Podstawa prawna: art. 20 ustawy o prawach konsumenta

„Zamówienie z obowiązkiem zapłaty”

Gdy umowa jest zawierana na odległość za pomocą środków komunikacji elektronicznej (np. przez internet) i nakłada na konsumenta obowiązek zapłaty, przedsiębiorca musi poinformować o wszelkich opłatach i kosztach. Kupujący musi mieć też możliwość wyraźnego potwierdzenia, że wie, iż składane zamówienie wiąże się z obowiązkiem zapłaty.

Jeżeli zamówienie odbywa się przez naciśnięcie przycisku lub użycie podobnej funkcji, sprzedawca musi zadbać o ich czytelne oznaczenie słowami „zamówienie z obowiązkiem zapłaty” lub równoważnym sformułowaniem.




Ważne! Jeżeli powyższy warunek nie zostanie spełniony, umowę uważa się za niezawartą.

Przykład
Marian szukał w internecie filmu, który chciał obejrzeć. Znalazł go na pewnym portalu, ale aby go zobaczyć, trzeba było się zarejestrować. Podczas rejestracji Marian został poinformowany, że jest to jednoznaczne z zawarciem umowy na rok, a koszt abonamentu wynosi 199 zł. Taka opłata gwarantuje dostęp do całej kolekcji filmowej zgromadzonej na portalu. Marian zapoznał się z tymi informacjami i zaakceptował założenie konta za pomocą przycisku „Akceptuję i zakładam”. Umowa nie będzie jednak ważna: choć przedsiębiorca poinformował o odpłatności, to przycisk, którego konsument użył, aby zaakceptować warunki umowy, nie wskazywał na odpłatny charakter świadczenia. Nie doszło zatem do skutecznego zawarcia umowy i przedsiębiorcy nie przysługują żadne roszczenia wobec Mariana, nawet jak umowa została przez niego już wykonana, tj. obejrzał jeden z dostępnych filmów.




Podstawa prawna – art. 17 ustawy o prawach konsumenta