Umowy szczególne

Umowy szczególneSzczególne regulacje dotyczące odstąpienia od umowy dotyczą świadczenia usług, dostarczania mediów i treści cyfrowych. Jest to spowodowane niematerialnym charakterem świadczeń, które mogą być częściowo lub w całości wykonane przed upływem terminu na odstąpienie od umowy. Przedsiębiorca powinien przed rozpoczęciem świadczenia uzyskać wyraźną zgodę konsumenta na rozpoczęcie wykonania umowy przed upływem terminu 14 dni. Niedopełnienie przez sprzedawcę określonych obowiązków informacyjnych może przełożyć się na brak konieczności poniesienia przez konsumenta kosztów już spełnionych świadczeń.

 

Usługi oraz dostarczanie wody, gazu, energii elektrycznej lub cieplnej

W odniesieniu do tych świadczeń konsument powinien oświadczyć przedsiębiorcy na trwałym nośniku, że żąda rozpoczęcia ich spełniania. W przypadku odstąpienia od umowy ma on natomiast obowiązek zapłaty za świadczenie otrzymane do chwili odstąpienia. Kwotę do zapłaty oblicza się proporcjonalnie do zakresu spełnionego świadczenia z uwzględnieniem wynagrodzenia lub ceny umownej. Jeżeli zaś są one nadmierne, podstawę obliczenia należności stanowi wartość rynkowa tego świadczenia.

Przykład
Pan Krzysztof zawarł w swoim domu z akwizytorem umowę o dostarczanie gazu i oświadczył na piśmie, że chciałby, aby został on niezwłocznie dostarczony do jego domu. Przedsiębiorca zaczął świadczyć usługę po 2 dniach od podpisania umowy. Konsument rozmyślił się jednak i w ciągu 14 dniu odstąpił od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Ponieważ świadczenie zostało już rozpoczęte, pan Krzysztof jest zobowiązany do zapłaty za taką liczbę kWh gazu, jaką faktycznie wykorzystał w okresie trwania umowy.




Uwaga! Jeżeli jednak:

  • przedsiębiorca nie poinformował konsumenta o prawie do odstąpienia od umowy i skutkach jego wykonania

lub

  • konsument nie żądał spełnienia świadczenia przed upływem terminu do odstąpienia od umowy,

to konsument nie ponosi żadnych kosztów związanych z zawarciem umowy i odstąpieniem od niej.




Podstawa prawna: art. 35 i 36 pkt 1 ustawy o prawach konsumenta

Treści cyfrowe

Uprawnienie do odstąpienia od umowy zależy tutaj od sposobu przekazywania treści cyfrowych.

Jeżeli treści te są dostarczane na nośniku materialnym (płyta CD/DVD), to zasady odstąpienia od umowy są takie same jak w przypadku innych towarów. Jeżeli jednak treści cyfrowe nie są przekazywane na takim nośniku, lecz np. pobiera się je bezpośrednio ze strony internetowej, to prawo do odstąpienia od umowy przysługuje konsumentowi pod warunkiem, że nie zaczął jej wykonywać.

W razie rozpoczęcia wykonania umowy (np. pobrania plików z serwera) konsumentowi nie przysługuje prawo do odstąpienia, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:

  • rozpoczęcie świadczenia nastąpiło za wyraźną zgodą konsumenta przed upływem terminu na odstąpienie od umowy;
  • przedsiębiorca poinformował o utracie prawa do odstąpienia od umowy.
Przykład
Pan Zbigniew zarejestrował się na portalu z filmami, za pośrednictwem którego można – po opłaceniu abonamentu – ściągać na komputer lub odtwarzać przez przeglądarkę pliki wideo. Podczas rejestracji konsument został poinformowany, że utwory są dostępne przez cały czas na stronie internetowej, ale pobranie filmu na dysk lub jego odtworzenie przez przeglądarkę jest równoznaczne z utratą prawa do odstąpienia od umowy. Po dokonaniu rejestracji pan Zbigniew natychmiast pobrał filmu na dysk, w wyniku czego utracił prawo do odstąpienia od umowy.

Jeżeli którakolwiek z dwóch wymienionych przesłanek nie zostanie spełniona, konsument ma prawo do odstąpienia od umowy.

Jeżeli zaś:

  • konsument nie wyraził zgody na spełnienie świadczenia w terminie umożliwiającym odstąpienie od umowy

lub

  • konsument nie został poinformowany o utracie prawa do odstąpienia od umowy

lub

  • przedsiębiorca nie dostarczył potwierdzenia zawarcia umowy na piśmie lub trwałym nośniku,

konsument nie będzie ponosił żadnych kosztów związanych z odstąpieniem od umowy, w tym świadczeń już spełnionych przez przedsiębiorcę.

Przykład
Jan zamówił w internecie film w ramach usługi VOD. Nie został poinformowany o utracie prawa do odstąpienia od umowy i po obejrzeniu filmu w ciągu 14 dni złożył oświadczenie o odstąpieniu. Konsument odstępujący od umowy nie będzie musiał ponosić żadnych kosztów związanych z jej zawarciem.




Podstawa prawna: art. 36 pkt 2 i 38 pkt 13 ustawy o prawach konsumenta